Warm in de winter, koel in de zomer: zes manieren om je woning klaar te maken voor elk seizoen

Terwijl de meeste Nederlanders de verwarming weer aanzetten, blijkt uit een recent rapport dat oververhitte woningen deze zomer bij veel mensen voor lichamelijke en emotionele klachten zorgden.

Daarom deelt Werkspot.nl eenvoudige oplossingen die helpen om woningen zowel warm als koel te houden, voordat huiseigenaren aanpassingen voor de winter uitvoeren.

Na een hete zomer blijkt uit een nieuw rapport dat 28% van de Nederlanders vindt dat hun woning niet geschikt is voor het klimaat waarin we tegenwoordig leven. Nu de aandacht verschuift naar een warm en comfortabel huis in de winter, terwijl hogere energierekeningen dreigen, adviseert Werkspot.nl, de betrouwbare manier om vakmensen in te huren, huiseigenaren om te kiezen voor aanpassingen die hun woning in de winter warm en in de zomer koel houden.

Uit het Werkspot-rapport ‘Oververhitte woningen 2026’ blijkt dat 38% van de ondervraagden door de hitte slecht heeft geslapen. Daarnaast gaf 14% aan dat hun slaapkamer in de zomer onbruikbaar was. Nu de aandacht verschuift naar het warm houden van woningen, kunnen sommige verbeteringen ervoor zorgen dat bewoners komende zomer juist meer last krijgen van overmatige hitte. Denk aan isolatie zonder voldoende ventilatie of ramen die te veel zonnewarmte binnenlaten. Als bij aanpassingen geen rekening wordt gehouden met deze factoren, kan dat ten koste gaan van het comfort in huis tijdens warme periodes.

Er zijn echter verschillende aanpassingen die het comfort en de energie-efficiëntie van een woning het hele jaar door kunnen verbeteren. Een oplossing die nog niet bij iedereen bekend is, is de warmtepomp. Uit onderzoek van Werkspot blijkt dat 37% van de ondervraagden niet wist dat sommige warmtepompen zowel kunnen verwarmen als koelen. Bij warm weer voeren omkeerbare warmtepompen overtollige warmte naar buiten af en koelen ze de binnenruimte. Dat biedt een vorm van airconditioning, die inmiddels door 46% van de Nederlanders als een noodzaak in plaats van een luxe wordt beschouwd.

Gert-Jan Vrolijk, deskundige van Werkspot.nl, adviseert huiseigenaren om bij woningverbeteringen rekening te houden met zowel de winter als de zomer:

“Veel woningen in Nederland zijn gebouwd voordat moderne normen voor energie-efficiëntie werden ingevoerd. Oudere huizen hebben vaak slecht geïsoleerde muren, beperkte dak- of zolderisolatie en tochtige ramen. Daardoor zijn ze moeilijker te verwarmen en minder energiezuinig. Dat ze in de winter koud zijn, is niet nieuw. Wat wel nieuw is, is de zomer. Dezelfde massieve muren die in juli de hele dag warmte opnemen, geven die 's nachts weer af. De zolder verandert in een oven en een raam op het zuiden zonder zonwering werkt als een broeikas. Deze huizen zijn nooit gebouwd voor de hitte waarmee we nu te maken hebben, en deze zomer heeft dat duidelijk gemaakt. Bijna de helft van de ondervraagden sliep slecht door de hitte en bijna één op de zeven gaf aan dat de slaapkamer onbruikbaar was.”

“Het risico bestaat nu dat mensen het probleem in de winter oplossen, maar dat in de zomer juist verergeren. Isolatie, tochtwering en beter glas houden warmte binnen. Dat is geweldig in januari, maar kan in juli een nachtmerrie zijn als je niet tegelijkertijd zorgt voor zonwering, ventilatie en oppervlakken die minder warmte opnemen. Ruim een kwart van de ondervraagden vindt nu al dat hun woning niet geschikt is voor het huidige klimaat. Als je het huis verder afdicht zonder rekening te houden met de zomer, wordt dat probleem alleen maar groter. Laat je deze winter werkzaamheden uitvoeren, stel dan bij iedere klus de vraag: werkt dit ook tijdens een hittegolf? Warmtepompen zijn daarvan een goed voorbeeld. Meer dan een derde van de ondervraagden wist niet dat sommige warmtepompen behalve kunnen verwarmen ook kunnen koelen. Zo pak je beide problemen met één ingreep aan.”

Zes manieren om je huis in de winter warm en in de zomer koel te houden

Werkspot.nl deelt zes tips om het hele jaar door een comfortabel binnenklimaat te behouden.

Hang thermische of verduisterende gordijnen op. Open in de winter overdag de gordijnen om zonnewarmte binnen te laten en sluit zware of thermische gordijnen bij zonsondergang om de kou van het glas tegen te houden. Sluit de gordijnen in de zomer tijdens de warmste uren van de dag om zonnewarmte buiten te houden voordat die de woning opwarmt.

Wie de verwarmingsinstallatie wil vervangen of airconditioning overweegt, kan een omkeerbare warmtepomp overwegen. In de winter haalt deze warmte uit de buitenlucht om de woning te verwarmen. Per eenheid elektriciteit levert het systeem doorgaans ongeveer drie tot vier eenheden warmte. Bij warm weer kan een omkeerbare warmtepomp de binnenruimte koelen door warmte en vocht af te voeren.

Isolatie wordt vaak geassocieerd met het warm houden van een woning, maar helpt ook om de warmte in de zomer buiten te houden. Dakisolatie is een van de effectiefste manieren om de energie-efficiëntie van een woning te verbeteren. Controleer indien mogelijk de bestaande isolatielaag op zolder. Voor goede dakisolatie adviseert Milieu Centraal een Rd-waarde van minimaal 3,8. Bij glas- of steenwol komt dat neer op ongeveer 14 cm isolatiemateriaal. Is de isolatie dunner, ongelijkmatig aangebracht of op sommige plekken afwezig, dan kan aanvullen zinvol zijn. Vraag bij twijfel advies aan een gekwalificeerde isolatiespecialist.

Via kieren en naden kan zowel koude als warme lucht de woning binnenkomen. Het is daarom verstandig om tocht tegen te gaan bij deurkozijnen en raamvleugels en kieren rond plinten en doorvoeren in buitenmuren af te dichten.

Ramen kunnen in de zomer veel zonnewarmte binnenlaten, vooral wanneer ze rechtstreeks in de zon liggen. Buitenzonwering, zoals zonneschermen, luiken of buitenjaloezieën, houdt zonlicht tegen voordat dit het glas bereikt. Daardoor komt minder warmte binnen en blijft de woning comfortabeler. Wie de ramen wil vervangen, kan ook zonwerend glas overwegen. Dit type glas is ontworpen om de hoeveelheid zonnewarmte die de woning binnenkomt te beperken.

Wie werkzaamheden aan de woning laat uitvoeren om deze winterklaar te maken, doet er goed aan ook de gevolgen voor de zomer mee te nemen. Goede isolatie en tochtwering zijn belangrijk, maar moeten samengaan met voldoende ventilatie en passende zonwering. Zo voorkom je dat verbeteringen die de woning in de winter comfortabeler maken, in de zomer juist tot oververhitting leiden.

Lees het volledige rapport ‘Overhitte woningen 2026’ van Werkspot: https://www.werkspot.nl/blog/oververhitte-woningen