Kansrijk warmtenetproject Balk wacht op juist moment om door te pakken

Onlangs is het voorlopig ontwerp en de businesscase van Eigen Warmte Balk opgeleverd. Daaruit blijkt dat het warmtenet in het dorp kansrijk is. Het plan is technisch en financieel haalbaar en dat is goed nieuws.

Tegelijkertijd kiest Eigen Warmte Balk ervoor om de komende periode bewust pas op de plaats te maken.“Ons project ziet er echt goed uit”, benadrukt projectleider Goffe Venema. “We beschikken over een uitgewerkt voorlopig ontwerp en een businesscase waarmee we onze ambities kunnen waarmaken: geen aansluitkosten en lagere warmtetarieven dan bij aardgas. Ook is er ruim voldoende draagvlak voor een aansluiting. Daarmee zijn we klaar voor de volgende stap. Toch wachten we bewust met het doen van de aanbesteding en de subsidieaanvraag. We willen eerst meer duidelijkheid krijgen over een aantal belangrijke randvoorwaarden.”

Die randvoorwaarden liggen helaas buiten de invloedssfeer van het Balkster project. “We weten bijvoorbeeld nog niet wanneer we een elektriciteitsaansluiting kunnen krijgen”, aldus Goffe. “We zijn hierover in gesprek met Liander om te komen tot een concrete planning voor een tijdige, eventueel gefaseerde aansluiting van de warmtecentrale op het elektriciteitsnet. De verwachting is dat hierover eind 2026 of begin 2027 meer duidelijkheid komt. Daarna kunnen we beginnen met de aanbesteding. In 2028 hopen we dan een definitief besluit te nemen over de komst van het warmtenet in Balk.”

Daarnaast is er nog steeds geen uitsluitsel over een landelijke garantieregeling voor warmtenetten. Met zo’n regeling staat de Rijksoverheid garant voor het benodigde vreemd vermogen; het deel van de investering dat moet worden geleend. “Een garantiestelling is heel belangrijk”, zegt Goffe. “Het biedt zekerheid aan financiers en aan ons als project. Het is erg jammer dat er zo lang over deze regeling en de bijbehorende voorwaarden wordt gepraat.”Om hier hopelijk meer snelheid in te krijgen, zit Eigen Warmte Balk samen met onder meer een aantal banken in een landelijke werkgroep van Energie Samen. Daarin wordt met elkaar gesproken over financieringsmodellen voor warmtenetten. “Daarmee geven we ook duidelijke input voor de goede voorwaarden. Ook maken we duidelijk dat een snelle invoering van een landelijke garantieregeling noodzakelijk is.”

Omdat er nog geen duidelijkheid is over de elektriciteitsaansluiting en de garantiestelling kiest Eigen Warmte Balk ervoor om tijdelijk gas terug te nemen. “Daarmee voorkomen we dat we onnodige kosten maken”, zegt Siemon Wiersma, voorzitter van Energie Coöperatie Gaasterland, waarvan Eigen Warmte Balk een van de duurzame projecten is. “We werken tenslotte met maatschappelijk geld. Zodra alle seinen op groen staan, kunnen we weer vol vooruit, dat is het efficiëntst.”

Deze beslissing betekent niet dat het project stilstaat. “We werken met de gemeente volop verder aan de voorbereiding van alle onderzoeken, vergunningen en ruimtelijke procedures die nodig zijn”, aldus Goffe. “Hiervoor zijn binnen de gemeente interne werkgroepen opgericht.” Eigen Warmte Balk krijgt hiermee juist ook de kans om allerlei zaken in rust voor te bereiden en het ontwerp op detailniveau verder uit te werken. “Zo blijven we werken aan de realisatie van het warmtenet. Samen, met en voor Balksters”, besluit Siemon.

Eigen Warmte Balk is een initiatief van Energie Coöperatie Gaasterland, Gemeente De Fryske Marren, woningcorporatie Dynhus, AVK Plastics, Plaatselijk Belang Balk Vooruit en ondernemingsvereniging Eigen Haard / De Stikke. Zij hebben de ambitie om in 2030 in Balk aardgasvrij te wonen en te werken. Begin 2026 is gebleken dat een warmtenet technisch en financieel haalbaar is. De bewoners van de wijken aan de randen van Balk kunnen aardgasvrij worden met een eigen warmtepomp.