Gas deze winter 143 euro duurder in De Fryske Marren

Een huishouden in De Fryske Marren met gasverwarming betaalt deze winter, van oktober tot en met maart, naar verwachting circa 1.055 euro aan gas. Dat is 143 euro meer dan dezelfde winter vorig jaar zou hebben gekost.

Dat blijkt uit een doorrekening van onderzoeksplatform Geteld voor alle 342 gemeenten.

Landelijk gaat het om 139 euro per huishouden; De Fryske Marren ligt daar boven. Wordt het een koude winter en werkt de groothandelsprijs van half september volledig door, dan loopt de rekening op tot circa 1.637 euro: 701 euro meer dan vorige winter. Bij een zachte winter blijft het bij circa 921 euro.

De groothandelsprijs van gas steeg van circa 26 euro per megawattuur eind 2025 naar rond de 75 euro nu; half september was het bijna 83 euro, het hoogste niveau sinds december 2022. Leveranciers rekenen dat door: Essent vraagt vanaf 1 oktober 1,50 euro per kubieke meter voor variabel gas, terwijl een huishouden vorige winter gemiddeld 1,30 euro betaalde (CBS). De gasopslag is lager gevuld dan in jaren: op 3 oktober was die voor 61 procent gevuld, nadat het kabinet op 11 september het vuldoel verlaagde van 74 naar 64 procent. Per 1 januari stijgt bovendien de energiebelasting op gas met 1,8 cent per kubieke meter.

Voor huishoudens met een laag inkomen en een hoge energierekening gaat op 4 januari het Noodfonds Energie open; aanvragen kan tot en met 7 mei. Anders dan vorige jaren krijgt iedereen die recht heeft en een aanvraag doet een tegemoetkoming, van minimaal 120 en maximaal 1.800 euro. Het fonds betaalt de helft van het deel van de energierekening boven 8 procent van het bruto-inkomen, of boven 10 procent bij een inkomen tussen 130 en 200 procent van het sociaal minimum (Rijksoverheid, 29 september).

De thermostaat een graad lager scheelt in De Fryske Marren deze winter naar schatting 53 tot 77 euro.

“De prijs die leveranciers nu vragen, is nog niet de prijs die op de groothandelsmarkt wordt betaald. Blijft gas op dit niveau, dan komt er in de loop van de winter nog een stap bij,” zegt Maarten Stad, onderzoeker bij Geteld. “Wie een vast contract heeft, merkt het pas bij de verlenging. De vraag is hoeveel huishoudens nu nog variabel betalen.”

Dit is een raming, geen meting. Het gemiddelde gasverbruik per woning in de gemeente (CBS, 2025) is teruggerekend naar een woning die op gas stookt en per maand verdeeld naar de temperatuur van het dichtstbijzijnde KNMI-weerstation. Aangenomen is dat drie kwart van het gas naar verwarming gaat. Een normale winter is het gemiddelde van de laatste tien winters, zacht de zachtste en koud de koudste winter sinds 1991 (1995-1996). Deze winter is gerekend met het variabele tarief van Essent per 1 oktober en de hogere energiebelasting vanaf januari, vorig jaar met de gemiddelde consumentenprijs per maand van het CBS. Een graad lager is berekend met een stookgrens van 17 in plaats van 18 graden, en met de gangbare vuistregel van 6 procent minder gas per graad. Vaste kosten en netkosten zijn niet meegerekend. Het werkelijke bedrag hangt af van woning, energielabel, gedrag en contract.