Nieuw Fries grondplan geeft positieve impuls aan gebiedsprocessen en sterkere landbouw

Grond is vaak de ontbrekende schakel om hierin oplossingen voor elkaar te krijgen. Via het nieuwe grondplan ‘Grûn foar in werkenber Fryslân’ wil Gedeputeerde Staten (GS) meer beweging in grondmarkt krijgen. De komende jaren gaat de provincie daarom twee- tot driemaal meer grond aankopen, ruilen en inzetten. Met als doel een sterkere en toekomstbestendige landbouw en het bieden van grond als ontbrekende schakel in opgaven voor landbouw, natuur, water en klimaat. 

Gedeputeerde Eke Folkerts: “De landbouw krijgt met dit nieuwe plan een meer evenwichtige positionering in het krachtenveld van de grondmarkt. Dit stimuleren we als provincie door de komende jaren een actievere rol op de grondmarkt in te nemen. Zo creëren we beweging in de markt en geven we samen met partners een positieve impuls aan gebiedsprocessen. Want alles en iedereen is ‘ferbûn troch grûn’.”

Het grondplan werkt in de praktijk bijvoorbeeld als volgt. De provincie koopt een perceel dat ruilgrond wordt voor een boer in veenweidegebied. De grond van de boer die vrijkomt is een ontbrekende schakel in een belangrijke natuurverbinding. Met deze aanpak is het resultaat dat we de landbouw versterken, de veenweideproblematiek aanpakken, bouwen aan het Natuurnetwerk Nederland en de stikstofuitstoot verminderen. 

Het nieuwe grondplan is een vervolg op het grondbeleid uit 2020. Het plan is opgesteld op verzoek van Provinciale Staten (PS) en sluit aan op de Landbouwbrief 2025, Healweis weromsjen Natuur Netwerk 2026 en de provinciale omgevingsvisie (POVI). Het plan geeft ruimte om de eerste twee jaar €54 miljoen te investeren in de aankoop van 550 hectare agrarische (ruil)grond voor NNN, veenweide, stikstof & natuurherstel en de landbouwhoofdstructuur (LHS). Daarnaast kan er 120 hectare aangekocht worden voor de (vrijwillige) verplaatsing van landbouwbedrijven. Voor de periode daarna kunnen opnieuw keuzes in doelen, fasering en investeringen worden gemaakt.   

Het is aan Provinciale Staten om het nieuwe grondplan vast te stellen. Dit staat gepland op 25 november 2026.